Osmanlı İmparatorluğu'nun 7. padişahı olan II. Mehmet, 29 Mayıs 1453'te İstanbul'u fethederek Ayasofya'yı camiye dönüştürmüş ve bu tarihi yapının 916 yıllık kilise geçmişine son vermiştir. Bu önemli dönüşüm, Fatih Sultan Mehmet'in fetihten sonraki ilk cuma namazını 1 Haziran 1453'te Ayasofya'da kılmasıyla taçlandırılmıştır.
Ayasofya, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasının ardından 481 yıl boyunca cami olarak hizmet vermeye devam etmiştir. Ancak, 24 Kasım 1934 tarihinde alınan Bakanlar Kurulu kararıyla müzeye dönüştürülmesi, bu tarihi eserin kaderini değiştirmiştir.
SÜREÇ İÇİNDEKİ DAVA VAKA
Ayasofya'nın müze statüsüne alınmasına karşı çıkan Sürekli Vakıflar Tarihi Eserlere ve Çevreye Hizmet Derneği, 2016 yılında Danıştay'a başvurarak bu kararın iptalini talep etmiştir. Dava sonucu, 10 Temmuz 2020 tarihinde Danıştay 10. Dairesi tarafından alınan karar ile Ayasofya'nın müze statüsünü belirleyen 24 Kasım 1934 tarihli karar iptal edilmiştir. Bu karar, Ayasofya'nın yeniden cami olarak hizmet vermesinin önünü açmıştır.
Danıştay'ın bu tarihi kararı, Ayasofya Meydanı'nda toplanan kalabalık tarafından coşkuyla karşılanmıştır. Aynı gün Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ayasofya'nın tekrar ibadete açılması yolunda Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ni imzalayarak süreci hızlandırmıştır.
RESMİ DEVRİM VE YENİ İBADET DÖNEMİ
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile birlikte Ayasofya, Diyanet İşleri Başkanlığı'na devredilmiş ve ibadete açılmasına karar verilmiştir. Bu karar, Resmi Gazete'nin mükerrer sayısında yer alarak resmi hale gelmiştir. TBMM Başkanvekili Celal Adan, Meclis Genel Kurulu'nda bu önemli kararı okuduğunda, milletvekilleri tarafından uzun süre alkışlanmıştır.
Kararnamenin yayımlanmasının ardından, Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi olarak bilinen bu muazzam yapı, 24 Temmuz 2020 tarihinde yapılan cuma namazıyla birlikte tekrar ibadete açılmıştır. Cami, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yanı sıra birçok davetlinin ve vatandaşın katılımıyla yeniden canlı bir ibadet merkezi haline gelmiştir.
