Geleneksel ruh çağırma seanslarında, "Ey ruh geldiysen üç kere vur" gibi ifadelerle iletişim kurulurken, günümüzde bu yöntemler dijital ortama taşındı. Yapay zeka destekli ruh çağırma seansları, kaybettikleri yakınlarıyla duygusal bağ kurmak isteyenlerin ilgisini çekiyor. Colorado Boulder Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen bir araştırmaya göre, yapay zeka, ölen kişilerin fotoğrafları, mesajları ve diğer bilgileri kullanarak sanal hayaletler oluşturuyor.
‘Babaannemle Sohbet Ediyorum’
Yapılan araştırmada, katılımcıların birçoğu, ölen sevdiklerinin ses tonlarını taklit eden yapay zeka hayaletleriyle iletişim kurmayı tercih ediyor. 30’lu yaşlarda bir kadın, babaannesinin sesini duyduktan sonra, "Onu görebiliyorum ve hissedebiliyorum. Babaannem öldükten sonra beni ziyaret edeceğine söz vermişti, sözünü tuttu" sözleriyle yaşadığı duygusal deneyimi paylaştı. Ayrıca, bir gencin ölmüş dedesiyle yaptığı sohbet, "Doğru yolda mıyım?" sorusu etrafında şekillendi. Fakat bir başka katılımcı, hiç beklemediği bir şekilde, ölmüş üvey babasının kendisine "Şampiyon" diye seslenmesi karşısında şaşkınlık yaşadı.
‘Duygusal Etkileri Ulaşımda Değişir’
Uzman Klinik Psikolog Doç. Dr. Gizem Akça, yapay zeka aracılığıyla oluşturulan dijital karakterlerle iletişimin psikolojik etkilerinin kişiden kişiye değiştiğine dikkat çekti. Dr. Akça, bu tür uygulamaların bazı bireylerde yas sürecini ağırlaştırabileceği gibi, diğerlerinde ise duygusal ifadeyi kolaylaştırabileceğini ifade etti. Yani yapay zeka destekli yas süreci, bazı kişilerde içsel çatışma yaratırken, kimilerinde kaybı kabullenme yolunda yardımcı olabiliyor.
‘Geciktirici Bir Araç Olabilir’
Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi'nden Klinik Psikolog Aleyna Damla Özcan, yapay zeka ile kurulan bu sanal iletişimin sınırlarının iyi çizilmesi gerektiğini belirtti. Özcan, "Yapay zeka ile o kişinin sesini ve anılarını yaşatmak etkileyici bir teknoloji olsa da, kişinin gerçeklikten uzaklaşmasına ve kaybı kabul edememesine neden olabileceği için yas sürecini desteklemekten ziyade geciktiren bir faktör haline dönüşebilir" dedi. Ayrıca, bu teknolojinin, kaybın yasını tutmak yerine, dijital simülasyonlara bağımlılık yaratmaması için dikkatli bir şekilde kullanılması gerektiği vurgulandı.
