İsrail yönetimi, 23 Haziran'da Harem-i İbrahim Camisi'nin avlusundaki şemsiyeyi kaldırmaya başlamasıyla dikkat çekti. Bu adım, Filistin Vakıflar ve Din İşleri Bakanlığı tarafından, caminin İslami kimliğine ve bakanlığın yetki alanına yönelik bir tecavüz olarak nitelendirildi.
Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) tarafından Dünya Mirası Listesi'nde koruma altında olan cami, El Halil'deki tarihi ve kültürel önemi nedeniyle birçok tartışmayı da beraberinde getiriyor. Filistinli yetkililer, İsrail'in cami avlusundaki şemsiyeyi kaldırarak burayı kapatma ve camiyi bir sinagoga dönüştürme planları yapıldığını ifade ediyor.
Camiye Yönelik Yahudileştirme Faaliyetleri Sürüyor
Harem-i İbrahim Camisi Vakfı Müdürü Mutez Ebu Suneyne, İsrail'in bu eylemlerinin, El Halil Belediyesi ve Vakıflar Bakanlığı'nın kararları doğrultusundaki gerilimi artırmayı amaçladığını ifade etti. Suneyne, "İsrail, Harem-i İbrahim Camisi'nde yeni bir durum yaratmak için siyasi baskı kullanıyor. El Halil kentine adım attıkları günden itibaren camiyi Yahudileştirme hedeflerini gerçekleştirmeye yönelik stratejiler geliştiriyorlar," dedi.
Suneyne, peş peşe yaşanan ihlallerin, caminin İslami kimliğini silmeye yönelik bir çaba olduğunu belirterek, İsrail'in uygulamalarının sadece siyasi değil, günlük yaşamı ve dini praktikleri de olumsuz etkilediğinin altını çizdi. Gazeteci, "İsrail ordusu, camide ezanı engellemeye devam ediyor ve El Halil Belediyesi'nin camiye sunduğu elektrik, su gibi hizmetleri kontrol altına alıyor," ifadelerini kullandı.
Geçmişte Alınan Kararlar ve Güncel Durum
Harem-i İbrahim Camisi, 1994'te yaşanan bir katliamın ardından fiili olarak bölünerek, %63'ü Yahudilere, %37'si Müslümanlara verilmişti. 1997 tarihli El Halil Protokolü uyarınca caminin yönetimi, El Halil Belediyesi, Filistin Vakıflar ve Din İşleri Bakanlığı tarafından yürütülmekteydi.
Ancak, İsrail'e bağlı Sivil İdare Yüksek Planlama Konseyi, Ocak 2026'da, El Halil Belediyesi'nden camiyle ilgili planlama yetkilerini alması yönünde bir karar verdi. Bu kararın, belediyenin İsrail'in taleplerine karşı durmasının bir sonucu olduğu bildirildi.
İsrail’in Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, 16 Haziran 2026’da El Halil’in idari yapısını değiştirip “El Halil Anlaşması’nı” feshettiklerini açıkladı. Smotrich, bu adımı tarihin bir düzeltmesi olarak nitelendirerek kamusal yetkilerin onlara verilmesinin uzun zamandır yürürlükte olduğunu ifade etti.
