6 Şubat 2023'te yaşanan Kahramanmaraş merkezi depremler, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en büyük felaketlerinden biri olarak kayıtlara geçti. Üzerinden geçen üç yıl süresince, afet sonrası iyileştirme ve önlem süreçlerine dair çeşitli çalışmalar yürütülmüş olsa da, Jeofizik Mühendisleri Odası İzmir Şube Başkanı Sinancan Öziçer, alınması gereken önlemler ile ilgili kritik uyarılarda bulundu.
Öziçer, ülke genelinde afet eylem planları oluşturulmasının şart olduğunu belirterek, "Risk tespiti ve azaltma çalışmalarının yapılması çok önemli. Her bölgenin coğrafi özelliklerine göre farklılık gösterebilecek riskler tespit edilmelidir" diye ifade etti.
'Yapı Stokunun Yenilenmesi Şart'
Can kaybının en önemli etkenlerinden birinin bina yapı stoku olduğunu belirten Öziçer, "Yapıların detaylı bir şekilde incelenip yenilenmesi gerekiyor. Hatay-İskenderun bölgesinde yeni yapılar bile depremde yıkılıyor. Bu durum, imalat sürecindeki denetim sorununu gözler önüne seriyor. Özellikle ruhsat aşamasındaki projelerin zemin etütleri, jeoloji ve jeofizik mühendisleri tarafından kontrol edilmeli. Türkiye genelinde yerel belediyelerde bu mühendislerin eksikliği hissediliyor" şeklinde konuştu.
'6.9 Büyüklüğünde Deprem Can Kaybını Artırabilir'
Öziçer, İzmir'deki yaklaşık 1 milyon yapı stokunun büyük bir kısmının 1975-1998 yılları arasındaki deprem yönetmeliklerine uygun olarak inşa edildiğini belirterek, "Bu yapılar 40 yaş ve üzerindeler. Dolgu alanlarda yoğun yapılaşma mevcut. 6.9 büyüklüğündeki bir depremde yüksek can kaybı riski bulunuyor. Özellikle kaçak yapılar ve mühendislik hizmeti almamış yapılar bu riski ciddi şekilde artırıyor" dedi.
Yapı stokunun güncellenmesi gerektiğini vurgulayan Öziçer, "Pilot bölgelerde kentsel dönüşüm projeleri ile riskleri minimize edebiliriz. Deprem dalgalarının farklı yüzeylerdeki yapılara olan etkisini göz önüne alırsak, bu dönüşümler hayat kurtarabilir" dedi.
'Her Kötü Deneyimden Ders Çıkartıyoruz'
Öziçer, geçmiş depremlerden önemli dersler çıkardıklarını belirterek, "1999 Gölcük depreminden, 30 Ekim İzmir depremine kadar pek çok deneyim edindik. Amacımız gelecekteki afetlere daha hızlı ve etkili bir şekilde yanıt vererek can kayıplarını minimum düzeye indirmek. Kentsel dönüşüm ve afet müdahale planlarının hızlandırılması gerekiyor" diye ekledi.
