ABD ile İran arasındaki diplomatik görüşmeler, son dönemde yaşanan yoğun askeri hareketlilik nedeniyle yeni bir çıkmaza girdi. New York Times'ın haberine göre, ABD yönetimi, İran'ın Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri eylemlerini gerekçe göstererek, Salı sabahı İran hedeflerine yönelik yeni hava saldırıları düzenledi. Bu gelişme üzerine, İran Devrim Muhafızları, saldırılara karşı 'kararlı bir yanıt' verme sözü verdi.
Sessizlik Sonrası Saldırı
Gizli kalan kaynaklardan alınan bilgilere göre, ABD'li yetkililer, yapılan operasyon kararını, İran’a ait askeri unsurların son 24 saat içinde gösterdiği hareketlenmeyi izleyerek aldı. Bu kapsamda, İran'ın Hürmüz Boğazı’na mayın döşemek amacıyla sürat tekneleri konuşlandırdığı ve ABD savaş gemileri yakınında tek yönlü saldırı dronları uçurduğu belirtiliyor.
ABD ordusu, gerçekleştirilen operasyonların 'meşru müdafa' kapsamına girdiğini açıkladı. Hava saldırıları sonucu, İran’a ait iki sürat teknesinin imha edildiği bilgisi verildi.
Tehdit Algısı Artıyor
ABD'li yetkililer, İran hava savunma sistemlerinde de ciddi bir hareketliliğin gözlemlendiğini ve bu durumun ABD hava araçları için tehdit oluşturduğunu kaydetti. Umman Körfezi ve Arap Denizi'nde bulunan ABD savaş gemilerinin yakınlarında, İran’a ait saldırı dronlarının uçurulduğu iddiaları da mevcut.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Sözcüsü Yüzbaşı Tim Hawkins, 'Askerlerimizi İran güçlerinden gelen tehditlere karşı koruma görevimizi sürdüreceğiz' şeklinde bir açıklama yaptı. Pentagon, İran medyasında çıkan 'ABD'ye ait MQ-9 Reaper insansız hava aracının düşürüldüğü' yönündeki haberlerin doğru olmadığını belirtti.
Barış Görüşmeleri Tehlikede
Bölgedeki gerginlik, daha önce barış anlaşmalarına yönelik umutları da olumsuz etkiledi. ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nın açılması konusunda anlaşmanın yakın olduğunu belirtmişti. Ancak taraflar arasındaki müzakerelerin geçici bir duraklama aşamasına girmesi, endişeleri artırdı.
İran’ın baş müzakere heyeti, Katar’da gerçekleşen toplantıların ardından Tahran’a dönerken, bu durum diplomatik ilişkilerde bir geçiş dönemi olarak değerlendirildi. New York Times'a göre, Trump yönetimi, bir yandan barış anlaşmalarını desteklerken diğer yandan İran’a karşı askeri baskıyı sürdürüyor.
Hamaney'den Sert Açıklamalar
İran'ın dini lideri Mücteba Hamaney, güncel gelişmeleri değerlendirerek, ABD’nin Orta Doğu'daki askeri üslerinin güvenli olmadığını savundu. İran, ABD'nin son saldırılarını ateşkes ihlali olarak nitelendirirken, bu bağlamda İran’ın askeri varlığını artırabileceği yönünde yorumlar da yapılıyor.
Uzman Görüşleri
Analistler, Trump yönetiminin İran üzerindeki stratejisinin daha önce Gazze'de uygulanan ateşkes modeline benzer olduğunu ifade ediyor. Bu strateji, öncelikle ateşkes sağlanmasına ve deniz ticaretinin yeniden başlamasına odaklanırken, İran’ın nükleer programı ve balistik füze kapasitesi gibi daha karmaşık meselelerin sonraki aşamalara bırakıldığını öne sürüyor. Uzmanlar bu yaklaşımın kısa vadede bir diplomatik başarı görüntüsü yaratabileceğini, ancak uzun vadede çözümsüz krizlerin tekrar patlak vermesine yol açabileceği yorumunu yapıyor.
