Son dönemlerde ABD ve İran arasında süregelen müzakereler, zamanlama ve sürecin niteliği konusunda çelişkili açıklamalarla gölgeleniyor. Taraflardan gelen mesajların, toplantı ile ilgili beklentilerin oldukça farklı olduğunu ortaya koyması, endişeleri artırıyor.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın Washington ile görüşme talebinde bulunduğunu ve tarafların bu hafta içinde Doha’da yüz yüze gelmeyi planladığını belirtmişti. Ancak Trump, yaptığı açıklama ile “Bu görüşme bazı açılardan önemli olabilir, ancak sonuçları belirsiz” ifadelerini kullandı.
Tahran ise, Doha’ya giden bir heyetin mutabakat zaptının uygulanmasına dair konuları ele almak üzere orada bulunduğunu duyurdu, fakat bu görüşmelerin Washington ile doğrudan bir müzakere anlamına gelmediğini vurguladı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, heyetin Hürmüz Boğazı’nda dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması sürecini takip etmek amacıyla Doha’ya gittiğini ifade etti. Özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki mevcut durumun müzakerelerin aciliyetini artırdığı düşünülse de, Tahran’ın bu konuda esneklik göstermeyeceği açık.
Witkoff, Doha’da Temaslarda Bulunuyor
ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve kıdemli danışmanı Jared Kushner, İran savaşını sona erdirmeye yönelik müzakereler çerçevesinde Katar’a giderek arabulucularla görüşmelerde bulunuyor. Katar Dışişleri Bakanlığı, Witkoff ve Kushner’in İranlı temsilcilerle değil, yalnızca arabulucularla bir araya geleceğini duyurdu. Bu bağlamda, Sözcü Ensari, “ABD heyeti burada doğrudan İranlılarla müzakere etmek için bulunmuyor” açıklamasını yaptı ve Doha’da ABD ile İran arasında müzakerelerin planlanmadığını da sözlerine ekledi.
Hürmüz Boğazı’ndaki seyir güvenliğinin sağlanması öncelik olarak değerlendirilirken, Ensari, “Bölgedeki geçişlerin güvenli olması herkesin hakkıdır. Hürmüz’ün kapatılması veya herhangi bir tarafça engellenmesi kabul edilemez” dedi.
Mayınlar İran’ın Sorumluluğunda
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, Hürmüz Boğazı’ndaki mayın temizleme işinin tamamen İran’ın sorumluluğunda olduğunu belirtirken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da bu konuda uluslararası destek sağlanacağını açıkladı. Öte yandan, müzakereler devam ederken, Hürmüz Boğazı’nda ticari gemi trafiğinde gözlemlenen %50’nin üzerindeki artış dikkat çekti.
Umman: Hürmüz'de Ücretlendirme Olmamalı
Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi, Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin ücretlendirilmesine karşı olduklarını ifade etti. Busaidi, Hürmüz Boğazı’nın güvenliğini sağlayarak tüm ülkelere açık kalmasının kendileri için öncelikli bir mesele olduğunu belirtti. Bu ifade, İran yönetiminin Hürmüz geçişleri üzerinde almak istediği ücret talebine karşı bir duruş sergileyen Umman’ın pozisyonunu ortaya koyuyor. Ayrıca, Hürmüz Boğazı’ndaki seyir yönetimini koordine etmek için İran ile Umman arasında kurulan Ortak Hürmüz Komitesi'nin ilk toplantısı da dün gerçekleştirildi.
