ASLIHAN ALTAY KARATAŞ / ANKARA - Milli İstihbarat Akademisi (MİA), “Askeri ve Jeopolitik Perspektiften ABD/İsrail-İran Savaşı ve Türkiye” başlıklı raporunda yapay zekanın (YZ) savaş alanındaki artan etkisini ele aldı. Raporda, YZ'nin günümüz savaşlarında geleneksel bir kuvvet çarpanı olmanın ötesine geçerek asli bir kuvvet unsuru haline geldiği vurgulanıyor.
YZ'nin rolü, operasyonel hızı belirleme, hedefleme süreçlerini yönetme ve komuta-kontrol yapılarını yeniden şekillendirme gibi kritik işlevleri yerine getirmesiyle daha da belirginleşiyor. Ancak bu teknolojinin getirdiği riskler arasında kontrol kaybı, yanlış hedefleme, sivil kayıplar ve karar süreçlerinde şeffaflık eksiklikleri bulunuyor.
Hizmette YZ İnovasyonu
Raporda, YZ'nin ABD/İsrail-İran çatışmasında önemli bir evrim geçirdiği belirtiliyor: "YZ, sadece karar destek aracı olmaktan çıkıp, komuta kontrol yapısının bütünleşik bir parçası haline gelmiştir. Özellikle ABD-İsrail hava harekâtlarında, YZ, eş zamanlı saldırılarla stratejik bir konumda yer alıyor." Ali Hameney'in öldürüldüğü bombalı saldırılar da dahil olmak üzere birçok askeri operasyonda hedef tespiti ve veri işleme süreçlerinde YZ sistemleri aktif olarak kullanılmakta.
Karar Verme Sürecindeki Kritik Rolü
Modern savaşta, hedeflerin hangilerinin hangi zamanda vurulacağına dair karar verme mekanizmalarının önemi açıklanırken, YZ'nin hedef sınıflandırma, önceliklendirme ve dinamik güncelleme gibi görevleri üstlendiği ifade ediliyor. Bunun yanında balistik füze sistemlerinin tespiti ve takibi gibi kritik süreçlerin YZ olmadan işlenemez hale geldiği gözlemleniyor.
Otomasyonun Kirli Yanları
ABD ve İsrail'in kullandığı YZ tabanlı karar destek sistemleri, insan denetimi ve müdahale imkânı sunan arayüzlere sahip olsa da, sıkça otomasyona dayalı çalıştıkları ve bu durumun riskler doğurabileceği öne sürülüyor. Özellikle hava savunma sistemlerinde YZ uygulamaları, İsrail'in Iron Dome gibi sistemlerinde aktif rol oynamakta. Bu sistemler, tespit edilen hedeflerin analizini otomatik olarak gerçekleştirerek, insan müdahalesi olmadan karar vermekte ve önleyici müdahaleleri uygulamakta.
